۱. ISPSoft چیست؟
ISPSoft نرمافزار برنامهنویسی و توسعه شرکت Delta برای PLCهای این شرکت است. این نرمافزار برای ایجاد و مدیریت پروژههای PLC، برنامهنویسی، تنظیمات سختافزاری، پیکربندی ارتباطات و انجام عملیات مربوط به سیستم کنترل استفاده میشود.
ISPSoft را میتوان نسل جدیدتر محیط برنامهنویسی PLCهای Delta دانست که در پروژههای مختلف اتوماسیون صنعتی، از سیستمهای ساده تا پروژههای پیچیدهتر، مورد استفاده قرار میگیرد.
در مقایسه با WPLSoft، محیط ISPSoft امکانات گستردهتری برای مدیریت پروژه و کار با ساختارهای مختلف PLC در اختیار کاربر قرار میدهد. Delta نیز ISPSoft را به عنوان ابزار توسعه PLCهای سری DVP، AS و AH معرفی کرده است.
۲. چرا باید ISPSoft را یاد بگیریم؟
اگر با PLCهای Delta کار میکنید، یادگیری ISPSoft میتواند مسیر برنامهنویسی و مدیریت پروژههای اتوماسیون را سادهتر کند.
ISPSoft فقط برای نوشتن برنامه Ladder استفاده نمیشود. در این محیط میتوان پروژه PLC را ایجاد کرد، CPU و ماژولهای مورد استفاده را مشخص کرد، تنظیمات سختافزاری را انجام داد و در پروژههای مناسب، تنظیمات ارتباطی و شبکه را نیز مدیریت کرد.
یکی از ویژگیهای مهم ISPSoft پشتیبانی از ساختار پروژهای است. به همین دلیل بهتر است قبل از شروع برنامهنویسی، ابتدا با محیط نرمافزار و ترتیب ایجاد یک پروژه آشنا شویم.
۳. ISPSoft برای چه PLCهایی استفاده میشود؟
ISPSoft برای تعدادی از خانوادههای PLC شرکت Delta طراحی شده است و بسته به مدل PLC، امکانات قابل استفاده در نرمافزار میتواند متفاوت باشد.
از جمله خانوادههایی که در اکوسیستم ISPSoft قرار میگیرند میتوان به سریهای DVP، AS و AH اشاره کرد.
سری DVP بیشتر در پروژههای کنترل ماشین و اتوماسیون عمومی دیده میشود، در حالی که خانوادههای AS و AH برای پروژههایی با امکانات و ساختار کنترلی گستردهتر نیز مورد استفاده قرار میگیرند.
۴. تفاوت کلی ISPSoft و WPLSoft
WPLSoft محیطی ساده و شناختهشده برای برنامهنویسی بسیاری از PLCهای سری DVP است و هنوز در پروژههای زیادی مورد استفاده قرار میگیرد.
ISPSoft ساختار پروژهای گستردهتری دارد و علاوه بر برنامهنویسی، امکاناتی برای پیکربندی سختافزار، مدیریت پروژه و ارتباطات در اختیار کاربر قرار میدهد.
بنابراین اگر قبلاً با WPLSoft کار کرده باشید، بسیاری از مفاهیم PLC برای شما آشنا خواهد بود، اما در ISPSoft باید با ساختار جدید پروژه و محیط کاری نرمافزار نیز آشنا شوید.
۵. آشنایی با محیط ISPSoft
پس از اجرای ISPSoft، اولین چیزی که باید یاد بگیریم نحوه قرار گرفتن بخشهای مختلف محیط نرمافزار است.
محیط ISPSoft از قسمتهای مختلفی تشکیل شده است که هرکدام وظیفه مشخصی در ایجاد، ویرایش، تنظیم و اجرای پروژه دارند.
۵-۱. نوار منو
نوار منو در قسمت بالای نرمافزار قرار دارد و دسترسی به امکانات اصلی ISPSoft را فراهم میکند.
گزینههایی مانند ایجاد پروژه، باز کردن پروژه، ذخیره، تنظیمات، عملیات مربوط به PLC و ابزارهای برنامهنویسی از طریق منوهای نرمافزار در دسترس هستند.
۵-۲. نوار ابزار
نوار ابزار شامل میانبرهایی برای دستورات پرکاربرد است.
با استفاده از این بخش میتوان بسیاری از عملیات مورد نیاز هنگام برنامهنویسی را سریعتر انجام داد و نیازی به باز کردن منوهای مختلف برای هر عملیات نداشت.
۵-۳. پنجره پروژه
پنجره پروژه یکی از مهمترین قسمتهای ISPSoft است.
در این بخش ساختار پروژه و قسمتهای مختلف آن نمایش داده میشود. با استفاده از Project Tree میتوان به بخشهای مختلف برنامه، تنظیمات PLC و قسمتهای مربوط به پروژه دسترسی داشت.
۵-۴. فضای برنامهنویسی
فضای اصلی برنامهنویسی محلی است که برنامه PLC در آن ایجاد و ویرایش میشود.
بسته به نوع PLC و تنظیمات پروژه، کاربر میتواند از زبانهای برنامهنویسی پشتیبانیشده استفاده کند. یکی از مهمترین زبانها برای کاربران PLC، Ladder Diagram یا LD است.
۵-۵. پنجره خروجی و پیامها
در هنگام بررسی پروژه، کامپایل برنامه یا انجام برخی عملیات، پیامها و خطاهای نرمافزار در قسمتهای مربوط به خروجی نمایش داده میشوند.
شناخت این بخش برای پیدا کردن خطاهای برنامه و مشکلات پروژه اهمیت زیادی دارد.
۶. زبانهای برنامهنویسی در ISPSoft
ISPSoft از چند زبان برنامهنویسی استاندارد PLC پشتیبانی میکند و زبانهای قابل استفاده میتوانند بر اساس مدل PLC متفاوت باشند.
۶-۱. Ladder Diagram یا LD
Ladder یکی از رایجترین روشهای برنامهنویسی PLC است.
ساختار این زبان برای افرادی که با مدارهای فرمان و کنترل صنعتی آشنا هستند، قابل درک است و در بسیاری از پروژههای Delta مورد استفاده قرار میگیرد.
۶-۲. Function Block Diagram یا FBD
در FBD برنامه به صورت بلوکهای عملکردی ساخته میشود.
این روش برای بعضی از سیستمهای کنترلی و پروژههایی که از بلوکهای عملکردی مختلف استفاده میکنند، میتواند مناسب باشد.
۶-۳. Sequential Function Chart یا SFC
SFC برای طراحی فرآیندهای ترتیبی استفاده میشود.
در این روش مراحل مختلف یک فرآیند به صورت مرحله و Transition تعریف میشوند و برای سیستمهایی که ترتیب اجرای عملیات اهمیت زیادی دارد، کاربرد دارد.
۶-۴. Instruction List یا IL
Instruction List یک روش متنی برای نوشتن دستورات PLC است.
در این روش دستورات به صورت متنی نوشته میشوند و برای درک ساختار دستورات و بعضی روشهای قدیمیتر برنامهنویسی PLC اهمیت دارد.
۶-۵. Structured Text یا ST
Structured Text یک زبان متنی سطح بالاتر برای برنامهنویسی PLC است.
این زبان برای الگوریتمها و منطقهایی که پیادهسازی آنها با Ladder پیچیده میشود، میتواند کاربرد داشته باشد.
Delta در معرفی ISPSoft به پشتیبانی از زبانهایی مانند LD، FBD، SFC، IL و Structured Text اشاره میکند؛ البته زبانهای قابل استفاده به مدل PLC نیز وابسته هستند.
۷. ساختار یک پروژه در ISPSoft
قبل از شروع برنامهنویسی باید با مفهوم Project آشنا شویم.
در ISPSoft معمولاً ابتدا یک پروژه ایجاد میشود و سپس PLC مورد نظر و اجزای مربوط به آن در ساختار پروژه قرار میگیرند.
بعد از ایجاد ساختار اولیه پروژه، میتوان برنامههای کنترلی، تنظیمات سختافزار و سایر قسمتهای مورد نیاز را ایجاد و تنظیم کرد.
این ساختار باعث میشود پروژههای بزرگتر نیز به صورت منظم مدیریت شوند.
۸. ایجاد یک پروژه جدید
برای شروع کار، ابتدا ISPSoft را اجرا کرده و یک پروژه جدید ایجاد میکنیم.
در مرحله ایجاد پروژه باید PLC یا CPU مورد نظر را مشخص کنیم. انتخاب صحیح مدل PLC اهمیت زیادی دارد، زیرا امکانات برنامهنویسی، حافظه، ورودی و خروجیها و قابلیتهای ارتباطی بر اساس مدل انتخابشده متفاوت خواهد بود.
پس از انتخاب PLC، ساختار پروژه ایجاد میشود و میتوان وارد مرحله تنظیم سختافزار و برنامهنویسی شد.
۹. انتخاب PLC و Hardware Configuration
یکی از تفاوتهای مهم کار با ISPSoft، توجه بیشتر به ساختار سختافزار پروژه است.
در پروژههای واقعی ممکن است فقط یک CPU نداشته باشیم و از ماژولهای ورودی و خروجی، ماژولهای آنالوگ، ماژولهای ارتباطی یا سایر تجهیزات استفاده کنیم.
بنابراین قبل از نوشتن برنامه باید مشخص باشد که چه CPU و چه ماژولهایی در پروژه استفاده شدهاند.
تنظیم صحیح Hardware Configuration باعث میشود ساختار نرمافزاری پروژه با سختافزار واقعی PLC هماهنگ باشد.
۱۰. برنامهنویسی PLC در ISPSoft
پس از ایجاد پروژه و مشخص کردن PLC، میتوان برنامه کنترلی را ایجاد کرد.
در این مرحله میتوان برنامه Ladder را طراحی کرد و از کنتاکتها، کویلها، تایمرها، کانترها، دستورهای انتقال داده و سایر دستورهای مورد نیاز استفاده کرد.
در این مجموعه آموزشی، برنامهنویسی را از دستورات پایه شروع میکنیم و سپس به سراغ دستورهای کاربردیتر و پروژههای صنعتی خواهیم رفت.
۱۱. Compile و بررسی برنامه
پس از نوشتن برنامه، باید آن را بررسی و Compile کنیم.
کامپایل به ما کمک میکند خطاهای موجود در ساختار برنامه را قبل از انتقال برنامه به PLC پیدا کنیم.
اگر خطایی در برنامه وجود داشته باشد، باید پیام خطا را بررسی کرده و قسمت مربوط به برنامه را اصلاح کنیم.
این مرحله یکی از بخشهای مهم کار حرفهای با PLC است، زیرا بهتر است قبل از انتقال برنامه به PLC، خطاهای نرمافزاری شناسایی شوند.
۱۲. اتصال ISPSoft به PLC
بعد از آماده شدن پروژه، میتوان کامپیوتر را به PLC متصل کرد.
نوع اتصال به مدل PLC و امکانات سختافزاری آن بستگی دارد و میتواند از طریق روشهای ارتباطی پشتیبانیشده توسط PLC انجام شود.
پس از برقراری ارتباط، امکاناتی مانند انتقال برنامه، دریافت برنامه، مانیتور کردن وضعیت PLC و بررسی اطلاعات سیستم در اختیار کاربر قرار میگیرد.
در پروژههای واقعی، تنظیم صحیح پورت ارتباطی و پارامترهای مربوط به ارتباط قبل از انجام عملیات Online اهمیت زیادی دارد.
۱۳. Online و Monitor در ISPSoft
حالت Online برای ارتباط مستقیم نرمافزار با PLC استفاده میشود.
پس از اتصال صحیح، میتوان وضعیت برنامه و دادههای PLC را مشاهده کرد و در شرایط مناسب عملیات مانیتورینگ و عیبیابی را انجام داد.
مانیتورینگ یکی از مهمترین ابزارهای یادگیری PLC است، زیرا به برنامهنویس اجازه میدهد رفتار واقعی ورودیها، خروجیها و دادههای داخلی PLC را هنگام اجرای برنامه مشاهده کند.
۱۴. مسیر یادگیری ISPSoft
برای یادگیری ISPSoft بهتر است مطالب را به ترتیب دنبال کنیم و از همان ابتدا وارد پروژههای پیچیده نشویم.
ترتیب پیشنهادی این آموزش به شکل زیر است:
۱۴-۱. مرحله اول — شناخت ISPSoft
در ابتدا با نرمافزار، کاربرد آن، PLCهای قابل استفاده و تفاوت ISPSoft با WPLSoft آشنا میشویم.
۱۴-۲. مرحله دوم — نصب و راهاندازی
در مرحله بعد نصب نرمافزار، اجرای ISPSoft و آمادهسازی محیط کار را بررسی میکنیم.
۱۴-۳. مرحله سوم — آشنایی با محیط نرمافزار
در این مرحله منوها، Toolbar، Project Tree، فضای برنامهنویسی و قسمتهای مختلف محیط ISPSoft را بررسی خواهیم کرد.
۱۴-۴. مرحله چهارم — ایجاد پروژه
سپس ایجاد پروژه جدید، انتخاب PLC و تنظیم ساختار اولیه پروژه را یاد میگیریم.
۱۴-۵. مرحله پنجم — برنامهنویسی Ladder
بعد از شناخت محیط، برنامهنویسی Ladder را از دستورات پایه شروع میکنیم.
۱۴-۶. مرحله ششم — دستورات کاربردی
در ادامه به سراغ Timer، Counter، انتقال داده، مقایسه، محاسبات و سایر دستورهای مهم PLC میرویم.
۱۴-۷. مرحله هفتم — ارتباط با PLC
در این مرحله اتصال ISPSoft به PLC، انتقال برنامه، دریافت برنامه و Online Monitoring را بررسی خواهیم کرد.
۱۴-۸. مرحله هشتم — پروژههای عملی
در پایان، مفاهیم یادگرفتهشده را در پروژههای واقعی صنعتی استفاده میکنیم.
۱۵. ISPSoft را از کجا شروع کنیم؟
اگر قبلاً با PLC و WPLSoft کار نکردهاید، بهتر است ابتدا مفاهیم پایه PLC مانند ورودی، خروجی، Memory، Timer، Counter و منطق Ladder را یاد بگیرید.
اگر با WPLSoft آشنا هستید، یادگیری ISPSoft برای شما سادهتر خواهد بود، زیرا بسیاری از مفاهیم اصلی برنامهنویسی PLC همچنان مشابه هستند.
در ادامه این مجموعه آموزشی، هر بخش ISPSoft را به صورت جداگانه بررسی میکنیم و از ساخت یک پروژه ساده شروع کرده و به تدریج وارد برنامهنویسی و پروژههای صنعتی میشویم.
۱۶. جمعبندی
ISPSoft یکی از ابزارهای اصلی Delta برای توسعه و برنامهنویسی PLC است و علاوه بر برنامهنویسی، امکاناتی برای مدیریت پروژه، پیکربندی سختافزار و ارتباط با PLC فراهم میکند.
برای یادگیری صحیح ISPSoft بهتر است ابتدا محیط نرمافزار و ساختار پروژه را بشناسیم و سپس مرحلهبهمرحله وارد برنامهنویسی Ladder، دستورات کاربردی، ارتباط با PLC و پروژههای عملی شویم.
در قسمت بعدی این مجموعه، نصب ISPSoft و آمادهسازی نرمافزار برای اولین پروژه را بررسی خواهیم کرد.
